Η Πληροφορική στο Σχολείο

Το Scratch είναι μία γλώσσα προγραμματισμού κατάλληλη για αρχάριους προγραμματιστές. Η έκδοση 2.0 του Scratch είναι διαθέσιμη από την επίσημη ιστοσελίδα του Scratch. Στη συνέχεια μπορείτε να βρείτε μία ολοκληρωμένη πρόταση για τη διδασκαλία του Scratch 2.0 που αποτελείται από οκτώ φύλλα εργασίας. Τα οκτώ φύλλα εργασίας αποτελούν προσαρμογή των φύλλων εργασίας που είχαν δημιουργηθεί για το περιβάλλον του Scratch 1.4 και είναι τα εξής: Εντολές της παλέτας "Κινήσεις" Εντολές της παλέτας "Όψεις" Εντολές της παλέτας "Πένα" Δομή Επιλογής Μετάδοση Μηνυμάτων Δομή Επανάληψης Μεταβλητές Διαδικασίες Το υλικό (φύλλα εργασίας) για το Scratch 2.0 μπορείτε να το κατεβάσετε πατώντας ΕΔΩ .

Μία από τις δυνατότητες που μας παρέχουν όλες οι σύγχρονες γλώσσες προγραμματισμού είναι η δημιουργία υποπρογραμμάτων (συναρτήσεων και διαδικασιών). Τα υποπρογράμματα είναι κομμάτια κώδικα που δημιουργούμε σε ένα μόνο σημείο και μπορούμε να τα καλέσουμε σε πολλά σημεία του προγράμματος μας. Έτσι αν κάνουμε ένα λάθος στο υποπρόγραμμα χρειάζεται να διορθώσουμε το λάθος μας σε ένα μόνο σημείο. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας για τις διαδικασίες στο προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο όγδοο μάθημα θα εξοικειωθείς με την έννοια των διαδικασιών. Οι διαδικασίες είναι δικές μας εντολές που δημιουργούμε στο περιβάλλον του Scratch (π.χ. μπορούμε να δημιουργήσουμε την εντολή τετράγωνο που κάθε φορά που θα την καλούμε θα ζωγραφίζει ένα τετράγωνο). Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα με το τμήμα και την ηλικία των μαθητών η υλοποίηση του φύλλου εργασίας μπορεί να έχει χρονική διάρκεια από 35 έως 45 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας ασχολείτα...

Αν επιθυμείτε τη δημιουργία απλών προγραμμάτων τότε όλα όσα εξετάσαμε στα προηγούμενα μαθήματα είναι υπεραρκετά. Ωστόσο αν θέλετε να δημιουργήσετε πιο περίπλοκες εφαρμογές, όπως π.χ. ένα παιχνίδι, απαιτείται να μάθετε για τις μεταβλητές. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας για τις μεταβλητές στο προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο έβδομο μάθημα θα εξοικειωθείς με την έννοια των μεταβλητών. Οι μεταβλητές είναι συμβολικά ονόματα που αντιστοιχούν σε θέσεις μνήμης του υπολογιστή. Στις θέσεις αυτές, αποθηκεύουμε διάφορες τιμές όπως π.χ. το σκορ και τις ζωές. Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα με το τμήμα και την ηλικία των μαθητών η υλοποίηση του φύλλου εργασίας μπορεί να έχει χρονική διάρκεια από 25 έως 45 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας ασχολείται με τις εξής έννοιες: Δημιουργία μίας μεταβλητής, Εντολές όρισε και άλλαξε για μία μεταβλητή, Χρήση μίας μεταβλητής - μετρητή, Εκφράσεις που μπορούμε να εκχωρήσουμε σε μία μεταβλητή. Έτ...

Η δομή επανάληψης είναι μία από τις τρεις βασικές δομές του δομημένου προγραμματισμού. Μας δίνει τη δυνατότητα να επαναλαμβάνουμε κομμάτια κώδικα όσες φορές επιθυμούμε. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας για τη δομή επανάληψης στο προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο έκτο μάθημα θα εξοικειωθείς με τη δομή επανάληψης που είναι μία από τις βασικές δομές του προγραμματισμού. Η δομή αυτή μας δίνει την δυνατότητα να επαναλαμβάνουμε μηδέν ή περισσότερες ενέργειες όπως π.χ. στις περιπτώσεις: Επανέλαβε για πάντα την κίνηση του καρχαρία. Επανέλαβε πέντε φορές την χορευτική κίνηση του αγοριού. Επανέλαβε την κίνηση του αυτοκινήτου μέχρι να ακουμπήσει το κόκκινο χρώμα. Περίμενε μέχρι ο χρήστης να πατήσει το πλήκτρο space. Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα με το τμήμα και την ηλικία των μαθητών η υλοποίηση του φύλλου εργασίας μπορεί να έχει χρονική διάρκεια από 30 έως 45 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας ασχολείται με τις εξής μορφές της δο...

Η μετάδοση μηνυμάτων στο Scratch είναι ένας μηχανισμός που χρησιμοποιείται όταν επιθυμούμε τα αντικείμενα μας να επικοινωνούν μεταξύ τους άμεσα. Έτσι ο συγχρονισμός της συμπεριφοράς τους γίνεται ευκολότερος. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας για τη μετάδοση μηνυμάτων στο προγραμματιστικό περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο πέμπτο μάθημα θα εξοικειωθείς με τη μετάδοση μηνυμάτων στο Scratch. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας περιλαμβάνει δύο παραδείγματα για την κατανόηση της μετάδοσης μηνυμάτων: Ένας διάλογος ανάμεσα σε ένα μαθητή και μία μαθήτρια (η σειρά που μιλάει το κάθε παιδί ρυθμίζεται με μετάδοση και λήψη μηνυμάτων), Ο Pico ελέγχει την πτώση δύο μπαλών με χρήση μηνυμάτων. Φύλλο εργασίας Το φύλλο εργασίας μπορείτε να το δείτε στη συνέχεια:

Η δομή επιλογής είναι μία από τις βασικές δομές του προγραμματισμού. Στο Scratch είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν οι εξής περιπτώσεις: η απλή επιλογή (εάν ... τότε ...), η σύνθετη επιλογή (εάν ... τότε ... αλλιώς ...) και οι εμφωλευμένες δομές επιλογής. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας για τη δομή επιλογής στο Scratch 2.0 Στόχος Στο τέταρτο μάθημα θα εξοικειωθείς με τη δομή επιλογής που είναι μία από τις πιο σημαντικές δομές στον προγραμματισμό. Η δομή αυτή μας δίνει τη δυνατότητα να εκτελούμε κάποιες εντολές όταν κάποια συνθήκη είναι αληθής και κάποιες άλλες εντολές όταν η συνθήκη είναι ψευδής. Ορισμένα παραδείγματα είναι τα εξής: Αν ο σκύλος ακουμπήσει ένα κόκαλο τότε το κόκαλο εξαφανίζεται και ο παίκτης κερδίζει 10 πόντους. Αν κάνουμε κλικ πάνω σε ένα αντικείμενο τότε εξαφανίζεται αλλιώς εμφανίζεται. Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα με το τμήμα και την ηλικία των μαθητών η υλοποίηση του φύλλου εργασίας μπορεί να έχει χρονική διάρκεια από 20 έω...

Η δημιουργία σχημάτων είναι κάτι που μπορεί να γίνει εύκολα στο περιβάλλον του Scratch αφού διαθέτει εντολές όπως κατέβασε πένα, σήκωσε πένα, άλλαξε χρώμα πένας και άλλαξε μέγεθος πένας. Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα φύλλο εργασίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διδασκαλία των εντολών σχεδίασης στο περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο τρίτο φύλλο εργασίας ο μαθητής θα εξοικειωθεί με τις εντολές του Scratch που βρίσκονται στην παλέτα Σχεδιασμοί Πένας . Οι εντολές αυτές δίνουν τη δυνατότητα στο μαθητή να σχεδιάζει διάφορα σχήματα στο σκηνικό (π.χ. ένα σπίτι ή ένα κάστρο). Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα με το τμήμα και την ηλικία των μαθητών η υλοποίηση του φύλλου εργασίας μπορεί να έχει χρονική διάρκεια από 30 έως 45 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας είναι δομημένο με ερωτήσεις που προκαλούν το ενδιαφέρον των μαθητών και είναι οι εξής: Πώς ζωγραφίζουμε ένα σχήμα; Πώς μπορούμε να ζωγραφίσουμε με κενά; Πώς μπορούμε να ζωγραφίσου...

Ο οδηγός " Προγραμματίζοντας με τον μικροελεγκτή Arduino " είναι μία πολύ καλή προσπάθεια του καθηγητή Πληροφορικής Εμμανουήλ Πουλάκη που στόχο έχει την εισαγωγή αρχαρίων χρηστών στον προγραμματισμό του μικροελεγκτή Arduino , χρησιμοποιώντας την  UNO R3 και το περιβάλλον Arduino IDE. Ο οδηγός περιλαμβάνει ένα τμήμα στο οποίο παρουσιάζονται σε μορφή θεωρίας οι βασικότερες έννοιες και μέρη του Arduino, και επίσης περιέχει 21 φύλλα εργασίας τα οποία σταδιακά εισάγουν τον αναγνώστη στις βασικές λειτουργίες προγραμματισμού του. Στο παράρτημα στο τέλος του οδηγού δίνονται επίσης ενδεικτικές απαντήσεις (προγράμματα) για τα φύλλα εργασίας.  Ο οδηγός προτείνεται να χρησιμοποιηθεί σε Ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο ή Βιωματικές Δράσεις στο Γυμνάσιο, καθώς επίσης και από οποιοδήποτε ενδιαφέρεται να διαβάσει μια εισαγωγή ή να τον χρησιμοποιήσει για να διδάξει τις βασικές λειτουργίες προγραμματισμού του Arduino. Μπορείτε να κατεβάσετε σε μορφή pdf τον οδηγό (μέγεθ...

Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε το φύλλο εργασίας που χρησιμοποιώ κατά τη διάρκεια του δεύτερου μαθήματος για το περιβάλλον του Scratch 2.0. Στόχος Στο δεύτερο αυτό φύλλο εργασίας ο μαθητής θα εξοικειωθεί με τις βασικές εντολές του Scratch που βρίσκονται στην παλέτα Όψεις. Με τις εντολές αυτές οι ήρωες των προγραμμάτων του θα μπορούν να μιλάνε και να αλλάζουν την εμφάνιση τους.   Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα το τμήμα και την ηλικία των μαθητών το φύλλο εργασίας μπορεί να υλοποιηθεί από 20 έως 30 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας χρησιμοποιεί τις εξής ερωτήσεις για την εξοικείωση των μαθητών με τις νέες εντολές: Πώς κάνουμε ένα αντικείμενο να μιλάει ή να σκέφτεται; Πώς κάνουμε ένα αντικείμενο να αλλάζει μέγεθος; Μπορούμε να εφαρμόσουμε εφέ στα αντικείμενα; Πώς μπορούμε να αλλάξουμε σκηνικό; Πώς μπορούμε να κάνουμε ένα αντικείμενο να περπατάει; Εξαφανίζομαι και εμφανίζομαι… Στο φύλλο αυτό θα βρείτε και αρκετά έτοιμα σενάρια κώδικα τα οποί...

Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε το φύλλο εργασίας που χρησιμοποιώ κατά τη διάρκεια του πρώτου μαθήματος για το περιβάλλον του Scratch 2.0. Το φύλλο εργασίας αφορά την κίνηση των αντικειμένων. Στόχος Στο πρώτο αυτό φύλλο εργασίας ο μαθητής θα εξοικειωθεί με τις βασικές εντολές του Scratch που βρίσκονται στην παλέτα κίνηση. Θα μάθει να μετακινεί ένα αντικείμενο, να το περιστρέφει και να το τοποθετεί σε συγκεκριμένο σημείο του σκηνικού. Διάρκεια υλοποίησης Ανάλογα το τμήμα και την ηλικία των μαθητών το φύλλο εργασίας μπορεί να υλοποιηθεί από 20 έως 30 λεπτά. Δομή φύλλου εργασίας Το φύλλο εργασίας χρησιμοποιεί ερωτήσεις για να προκαλέσει το ενδιαφέρον των μαθητών. Σε κάθε ερώτηση δίνεται η απάντηση στο μαθητή με χρήση παραδειγμάτων ενώ στη συνέχεια αυτός καλείται να δοκιμάσει τις εντολές που έμαθε στο περιβάλλον του Scratch. Οι ερωτήσεις είναι οι εξής: Πώς μετακινούμε ένα αντικείμενο; Πώς περιστρέφουμε ένα αντικείμενο; Πώς τοποθετούμε ένα αντικείμενο σε συγκεκ...

Η σχεδίαση αντικειμένων με χρήση εντολών είναι μία από τις πιο ευχάριστες δραστηριότητες των μαθητών στο Scratch. Για να βοηθήσω την εξοικείωση των μαθητών με τις εντολές σχεδίασης, που βρίσκονται στην παλέτα Πένα, δημιούργησα το παρακάτω φύλλο εργασίας το οποίο και χρησιμοποιώ μετά τη διδασκαλία των εντολών στις παλέτες Κίνηση και Όψεις . Στο φύλλο αυτό οι μαθητές μαθαίνουν μέσα από απλά ερωτήματα αλλά και από τη δοκιμή έτοιμων σεναρίων κώδικα. Τα ερωτήματα αφορούν τον τρόπο με τον οποίο ζωγραφίζουμε ένα σχήμα, τον τρόπο με τον οποίο ζωγραφίζουμε με κενά, τον τρόπο με τον οποίο ζωγραφίζουμε με άλλο χρώμα ή με άλλο μέγεθος πένας και τέλος τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να κάνουμε αντίγραφα των sprites. Όλα τα φύλλα εργασίας για τα μαθήματα πληροφορικής στο Γυμνάσιο μπορείτε να τα βρείτε ΕΔΩ . Επίσης να σας υπενθυμίσω ότι από το Σεπτέμβριο του 2014 θα αρχίσουν να ανεβαίνουν ανανεωμένα τα φύλλα εργασίας του Scratch ώστε να υποστηρίζουν την έκδοση 2.0

Στο άρθρο αυτό βρίσκονται συγκεντρωμένα, και ανά τάξη, όλα τα φύλλα εργασίας που έχω δημιουργήσει για τα μαθήματα της Πληροφορικής στο Γυμνάσιο.

Το BYOB είναι ένα περιβάλλον προγραμματισμού που στηρίζεται στη γλώσσα LOGO. Αποτελεί προέκταση του Scratch και υποστηρίζει την Ελληνική γλώσσα. Η νέα δυνατότητα που προσφέρει είναι η υποστήριξη διαδικασιών (δηλαδή εντολών που κατασκευάζει ο ίδιος ο προγραμματιστής και δεν προϋπάρχουν στη γλώσσα). Από εκεί προέρχεται και το όνομα Build Your Own Blocks(BYOB) που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει "φτιάξε τις δικές σου εντολές". Αν σας ενδιαφέρει να χρησιμοποιήσετε το περιβάλλον αυτό ενδιαφέρουσες σημειώσεις έχει δημιουργήσει ο φίλος καθηγητής Πληροφορικής του 2ου Γυμνασίου Σερρών Κοσμάς Χαριτόπουλος . Οι σημειώσεις αφορούν τα εξής: Περιβάλλον - Εγκατάσταση του BYOB, Κίνηση και γεωμετρικά σχήματα, Διάλογος με τον υπολογιστή, Επίλυση μαθηματικών προβλημάτων. Άλυτες ασκήσεις ενώ πολύ ωραία και ολοκληρωμένη δουλειά αποτελεί το εγχειρίδιο αναφοράς εντολών του BYOB. Πηγή : 2ο Γυμνάσιο Σερρών

Στη συνέχεια μπορείτε να βρείτε μία πρόταση από την καθηγήτρια Πληροφορικής Χωριανοπούλου Έλενα για τη διδασκαλία του 2ου κεφαλαίου " Το υλικό του Υπολογιστή " που διδάσκεται στην Α' Γυμνασίου. Η πρόταση εμπεριέχει την παρουσίαση, 3 φύλλα εργασίας για την τάξη και 1 φύλλο εργασίας για το σπίτι.

Στο blog του καλού συναδέλφου και φίλου Νίκου Μιχαηλίδη μπορείτε να βρείτε ένα φύλλο εργασίας για το RSS και το Google Reader. Το φύλλο αυτό είναι συνέχεια ενός παλαιότερου άρθρου του και  η υλοποίηση του προτείνεται να γίνει σε δύο διδακτικές ώρες. Πιο συγκεκριμένα καλεί τους μαθητές να εισάγουν αρχικά τις ροές του ιστολογίου "Εκπαιδευτική Τεχνολογία και Πληροφορική" αλλά και άλλων πέντε δικτυακών τόπων. Τέλος καλούνται να βάλουν αστέρι σε εκείνες τις καταχωρήσεις των ιστοτόπων που τους έκαναν εντύπωση. Πηγή: Νίκος Μιχαηλίδης

Το Scratch είναι ένα γραφικό περιβάλλον προγραμματισμού που αναπτύχθηκε από το MIT Media Lab και εμφανίστηκε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 2007 και στηρίζεται σε μπλοκ τα οποία οι μαθητές καλούνται να συνθέσουν σαν παζλ. Η πρώτη έκδοση του Scratch ήταν η 1.4 και είναι ακόμα διαθέσιμη από την επίσημη ιστοσελίδα του Scratch. Για το περιβάλλον του Scratch 1.4 έχουν δημιουργηθεί τα παρακάτω φύλλα εργασίας: Εντολές της παλέτας "Κίνηση" Εντολές της παλέτας "Όψεις" Εντολές της παλέτας "Πένα" Δομή Επιλογής Μεταβλητές Δομή Επανάληψης Μετάδοση μηνυμάτων Το υλικό (φύλλα εργασίας και προγράμματα) για το Scratch 1.4 μπορείτε να το κατεβάσετε πατώντας ΕΔΩ .

Μία προγραμματιστική έννοια που υποστηρίζεται στο Scratch είναι η έννοια του συγχρονισμού . Η υλοποίηση του μπορεί να γίνει στο Scratch με χρήση κάποιου κοινού συμβάντος (π.χ. πάτημα του κενού), με χρήση εντολών χρονοκαθυστέρησης, με χρήση μεταβλητών και με χρήση μηνυμάτων. Στη συνέχεια μπορείτε να βρείτε ένα φυλλάδιο εργασίας για την έννοια του συγχρονισμού που αναφέρεται στη μετάδοση μηνυμάτων. Σε αυτό περιλαμβάνονται και δύο δραστηριότητες για το σπίτι. Στην πρώτη οι μαθητές προσπαθούν να συντονίσουν, με χρήση μηνυμάτων, τις κινήσεις ενός ιππότη, ενός δράκου και ενός μάγου. Στη δεύτερη δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται να υλοποιήσουν έναν αγώνα αυτοκινήτων. Τέλος προτείνεται στους μαθητές η υλοποίηση μίας μεγάλης εργασίας στο Scratch.

Το πέμπτο φύλλο εργασίας γα το Scratch αφορά τη δομή επανάληψης. Καλύπτονται όλες οι μορφές που υπάρχουν στο Scratch ενώ περιέχεται και μία δραστηριότητα για τη δημιουργία ενός απλού pong game. Επίσης υπάρχει μία απαιτητική άσκηση για το σπίτι που απευθύνεται σε αυτούς που θέλουν να ασχοληθούν λίγο περισσότερο με το Scratch. Στην άσκηση αυτή οι μαθητές καλούνται να υλοποιήσουν ένα παιχνίδι στο οποίο δύο μπάλες θα πρέπει να πάνε στο χρώμα τους.

Το τέταρτο φυλλάδιο εργασίας γα το Scratch αφορά τις μεταβλητές. Έγινε προσπάθεια η δύσκολη αυτή έννοια να γίνει κατανοητή μέσα από διασκεδαστικές ιστορίες και ελπίζω ο σκοπός να επιτεύχθηκε. Σε αυτό θα βρείτε επίσης δύο δραστηριότητες για την τάξη. Στην πρώτη οι μαθητές βοηθούν ένα δεινόσαυρο να κάνει αριθμητικές πράξεις και στη δεύτερη καλούνται να βελτιώσουν ένα έτοιμο παράδειγμα από τη βιβλιοθήκη του Scratch. Τέλος υπάρχει και μία άσκηση για το σπίτι στην οποία οι μαθητές καλούνται να υλοποιήσουν ένα παιχνίδι με έναν δύτη και έναν καρχαρία. Στο παιχνίδι αυτό πρέπει να προσθέσουν ζωές αλλά και χρόνο.

Το τρίτο φυλλάδιο εργασίας για το Scratch αφορά την δομή επιλογής. Πιο συγκεκριμένα εξετάζονται οι δομές "Αν ... ", "Αν ... Αλλιώς ... ", οι εμφωλευμένες δομές επιλογής και οι λογικοί τελεστές ΚΑΙ, Η και ΟΧΙ. Στη συνέχεια υπάρχουν δύο δραστηριότητες για την τάξη: στην πρώτη οι μαθητές πρέπει να οδηγήσουν ένα αμάξι στην έξοδο της πίστας και στη δεύτερη, με χρήση εμφωλευμένης δομής επιλογής ελέγχεται αν ένας αριθμός είναι αρνητικός, θετικός ή μηδέν. Τέλος στην άσκηση για το σπίτι οι μαθητές καλούνται να βοηθήσουν ένα αμάξι να παρκάρει.